Belangrijke wijzigingen in het arbeids- en socialezekerheidsrecht
De federale regering heeft begin 2026 een reeks hervormingen doorgevoerd in het arbeids- en socialezekerheidsrecht. Deze maatregelen hebben een directe impact op zowel werknemers als werkgevers. We zetten de belangrijkste wijzigingen voor u op een rij.
Vrijstelling ziektebriefje teruggebracht naar 2 dagen per jaar
Werknemers waren tot voor kort drie keer per jaar vrijgesteld van het indienen van een ziektebriefje voor de eerste dag arbeidsongeschiktheid. Vanaf 1 januari 2026 wordt deze vrijstelling beperkt tot twee dagen per jaar.
Let op: werkgevers met minder dan 50 werknemers kunnen van deze regel afwijken via het arbeidsreglement of een CAO, en dus toch vanaf de eerste dag een ziektebriefje eisen.
Hervorming van het re-integratietraject (RIT)
Het re-integratietraject, bedoeld om langdurig zieke werknemers terug te begeleiden naar de werkvloer, werd grondig hervormd.
De belangrijkste wijzigingen:
De vroegere wachttermijn van 3 maanden voor werkgevers is afgeschaft. Een werkgever kan dus nu vanaf de eerste dag arbeidsongeschiktheid een RIT opstarten, op voorwaarde dat er een realistische inschatting van het arbeidspotentieel mogelijk is.
De werknemer kan altijd zelf een RIT aanvragen.
Werkgevers moeten voortaan na 4 weken arbeidsongeschiktheid verplicht contact opnemen met de werknemer. De manier waarop dit gebeurt, moet worden vastgelegd in het arbeidsreglement.
Na 8 weken arbeidsongeschiktheid moet de werkgever een inschatting van het arbeidspotentieel vragen aan de arbeidsarts.
Duurt de arbeidsongeschiktheid voort tot 6 maanden, dan moet er verplicht een RIT integratietraject worden opgestart (voor werkgevers met minstens 20 werknemers).
Deze hervormingen zijn in werking getreden op 1 januari 2026 en kaderen in de ambitie van de federale regering om het aantal langdurig zieken terug te dringen.
Werkloosheidsuitkering beperkt in de tijd
Vanaf 1 maart 2026 wordt de werkloosheidsuitkering beperkt tot maximaal 24 maanden. Werklozen hebben recht op 12 maanden uitkering, verlengbaar met maximaal 12 maanden afhankelijk van het beroepsverleden.
Bepaalde categorieën zijn uitgesloten van deze regel (voor hen blijft de werkloosheidsuitkering dus onbeperkt in de tijd):
SWT'ers (Stelsel van Werkloosheid met Bedrijfstoeslag)
Werklozen van 55+ met voldoende beroepsverleden
De leeftijd wordt beoordeeld op het moment van de aanvraag van de uitkering (dus, in geval van een ontslag, na afloop van de opzegtermijn of de periode gedekt door de opzegvergoeding).
"Trampoline-uitkering" bij vrijwillig ontslag
Normaal gezien heeft een werknemer geen recht op werkloosheidsuitkeringen bij vrijwillige werkverlating (d.w.z. indien hij zelf ontslag neemt of zijn arbeidsovereenkomst wordt beëindigd in onderling akkoord).
Vanaf 1 maart 2026 verandert dit: Elke werknemer kan één keer in zijn loopbaan ontslag nemen zonder uitgesloten te worden van werkloosheidsuitkering, op voorwaarde dat:
de werknemer dit uitdrukkelijk aanvraagt, en
hij minstens 3.120 arbeidsdagen of gelijkgestelde dagen heeft.
In dat geval krijgt men 6 maanden werkloosheidsuitkering.
Vrijwillige overuren: van 100 naar 360 uur per jaar
Het aantal vrijwillige overuren die een werknemer kan presteren wordt vanaf 1 april 2026 fors uitgebreid: Van 100 uur naar 360 uur per jaar.
De eerste 240 uur zijn vrijgesteld van overloon, sociale zekerheidsbijdragen, belastingen (dus bruto = netto). Dit maakt de vrijwillige overuren interessant voor zowel werkgever als werknemer.
Voorwaarden:
Er moet een schriftelijke overeenkomst worden gesloten, geldig voor 1 jaar (voorheen 6 maanden), met stilzwijgende verlenging.
Deeltijdse werknemers kunnen enkel vrijwillige overuren presteren bij een tijdelijke vermeerdering van werk én als zij al minstens 3 jaar deeltijds werken.
Vragen over deze nieuwe regels?
Deze hervormingen hebben een belangrijke impact op de dagelijkse praktijk van werkgevers en werknemers. Heeft u vragen over de toepassing in uw onderneming of uw persoonlijke situatie? Advocaat Colin en advocaat Wijns staan klaar om u te adviseren.